Ponieważ ostatni artykuł był o na temat warzyw, tym razem powracam do mojej ulubionej kwestii – hormonów 🙂 Tym postem chcę powrócić do edukacji Was na temat Waszego organizmu, Waszego zdrowia od strony hormonalnej. Dzisiaj przygotowałam dla Was serię 10 pytań i odpowiedzi na temat cyklu menstruacyjnego. Jeśli jesteście ciekawi, czy wszystko wiecie o swoim organizmie, zapraszam do lektury 🙂

Pytanie 1: Czy cykl menstruacyjny zawsze musi trwać 28 dni?

Odpowiedź: Nie. Każda z nas jest inna i różnimy się również pod względem długości trwania cyklu menstruacyjnego. Kwestia 28 dni jest średnią wyciągniętą na podstawie badań wśród zdrowych, regularnie miesiączkujących kobiet.

Jednak nie oznacza to, że długość cyklu może być dowolna. Za prawidłowy przyjmuje się cykl o minimalnej długości 21 dni a maksymalnej 35 dni. Każdy z nich jest fizjologicznym cyklem, tym bardziej jeśli długość ta powtarza się regularnie.

Pytanie 2: Na ile faz dzieli się cykl menstruacyjny?

Zazwyczaj cykl menstruacyjny dzieli się na 2-3 fazy (istnieją również źródła w których cykl dzieli się aż na 5 faz!). Są to:

  • faza folikularna (pęcherzykowa)
  • owulacji
  • faza lutealna

Myślę, że podział na 3 fazy jest najprostszy i najłatwiej zrozumieć co się w nich dzieje.

Pytanie 3: Co się dzieje w I fazie cyklu menstruacyjnego?

Odpowiedź: I faza cyklu jest faza folikularną, zwaną też proliferacyjną czy też pęcherzykową. Dlaczego? Bo tutaj o ten pęcherzyk właśnie najbardziej chodzi :) Faza I rozpoczyna się od momentu pierwszego dnia menstruacji. Wówczas błona śluzowa macicy złuszcza się i usuwa „całe środowisko” jakie było przygotowane na przyjęcie zarodka w zeszłym cyklu.

W czasie menstruacji dochodzi również to tak zwanej „rekrutacji pęcherzyków”. Z puli pęcherzyków, które aktualnie posiada kobieta w jednym ze swoich jajników, wybierana jest odpowiednia grupa, która w tym cyklu będzie współzawodniczyć o zacny tytuł pęcherzyka dominującego.

W tej fazie przez przysadkę wydzielany jest hormon folikulotropowy (FSH), który pobudza pęcherzyki do wzrostu. Ten który „najlepiej” odpowiada na FSH staje się coraz większy, przez co zostaje wybrany do „reprezentowania całej drużyny” w tym cyklu. W selekcji pęcherzyka dominującego bierze również udział hormon antymullerowski (AMH).

Pęcherzyk dominujący to pęcherzyk, który w tym cyklu będzie uwalniał jajeczko (oocyt). Im jest on większy tym więcej wydziela estrogenów, co finalnie pobudza produkcję hormonu luetinizującego (LH), ale tu już dochodzimy do momentu owulacji 🙂

Pytanie 4: Jak wygląda moment owulacji?

Odpowiedź: Owulacja to przełomowy moment w cyklu menstruacyjnym. Pęcherzyk dominujący, który ciężko pracował w fazie folikularnej na swój tytuł właśnie dostaje nagrodę – może uwolnić jajeczko, które ma w środku (oocyt).

Pęcherzyk w I fazie cyklu cały czas jest w jajniku. Gdy przychodzi moment owulacji i pęcherzyk dominujący osiąga już tak duże rozmiary, pęka on i uwalnia jajeczko do światła jajowodu. Podczas gdy jajeczko wędruje przez jajowód, pęcherzyk obumiera i staje się ciałkiem żółtym, które wydziela progesteron.

Pytanie 5: Czy owulacja zawsze zachodzi w 14 dniu cyklu menstruacyjnego?

Odpowiedź: I tu może Was zaskoczę ale nie 🙂 14 dzień cyklu będzie momentem owulacji tylko w przypadku 28-dniowych cykli. W innych przypadkach owulacji będzie przypadać na inny dzień cyklu.

Kiedy? Owulacja ma to do siebie, że jej odległość jest stała względem menstruacji – owulacja zawsze występuje 14 dni przed kolejną menstruacją. Jedynym ruchomym okresem cyklu jest I faza, faza II zawsze jest stała i nigdy się nie spóźnia.

Chcesz zmienić swoje nawyki żywieniowe?

Pokażę Ci jak to sprytnie zrobić dzięki mojej aplikacji. Kliknij, aby przetestować ją za darmo przez 3 dni

TESTUJĘ!

Pytanie 6: Jakie hormony biorą udział w regulacji cyklu menstruacyjnego?

Odpowiedź: Cykl menstruacyjny jest regulowany przez ogromną ilość hormonów. Dlatego swoją odpowiedź ograniczę do tych, których stężenia zmieniają się w poszczególnych fazach.

Oto najbardziej zmienne hormony cyklu menstruacyjnego:

  • hormon folikulotropowy (FSH) – jest on produkowany przez przysadkę znajdująca się w mózgu
  • hormon luteinizujący (LH) – również jest on produkowany przez przysadkę
  • estrogeny, dokładnie estradiol – produkowane przez pęcherzyk dominujący, powstaje również z androgenów produkowanych w nadnerczach
  • progesteron – produkowany przez ciałko żółte (czyli obumarły pęcherzyk) po momencie owulacji

Pytanie 7: Czy w regulacji cyklu biorą udział androgeny? Jeśli tak, jaką mają rolę?

Odpowiedź: I tu znowu pewnie Was zaskoczę, ale tak, androgeny (potocznie zwane hormonami „męskimi”) biorą udział w regulacji cyklu menstruacyjnego. I nie mam tu na myśli hiperandrogenizmu, tak jak to często bywa w zespole policystycznych jajników (PCOS).

Androgeny w czasie cyklu menstruacyjnego są produkowane przez nadnercza (one produkują androstendion) oraz przez sam jajnik (który produkuje testosteron). Androgeny są potrzebne do tego, żeby powstały estrogeny. Jajnik wydziela enzym, które rozkłada androgeny do estrogenów.

Pytanie 8: Ile dni trwa menstruacja?

Odpowiedź: Od menstruacji zaczyna się cały cykl oraz jego I faza, która jak wcześniej wspomniałam jest fazą ruchomą i może trwać od 10 do 16 dni. Fizjologicznie, menstruacja może trwać od zaledwie 2 dni aż do 8, przy czym jest to cecha indywidualna.

Pytanie 9: Po czym poznać w jakiej fazie cyklu jestem?

Są różne metody obserwacji cyklu. To co zmienia się pod wpływem hormonów w trakcie cyklu, to śluz szyjkowy.

Na początku cyklu, tuż po menstruacji staje się on suchy i skąpy (część z Was może go w ogóle u siebie nie obserwować). Im bliżej owulacji, tym staje się on obfitszy i mają rozciągliwy (konsystencją przypomina białko jaja kurzego).

Ma to swoje uzasadnienie. Taki śluz jest dobrym środowiskiem dla plemników i ułatwia on ich transport. Później, po owulacji śluz powraca do konsystencji sprzed początku cyklu aż do następnego menstruacji.

Oprócz śluzu, zmianie ulega również temperatura ciała kobiety. Dokładnie temperatura błon śluzowych. Jednak jej pomiar wymaga większej skrupulatności, regularności i podlega większym wahaniom niż śluz szyjkowy.

Pytanie 10: W których dniach cyklu mam zbadać stężenia hormonów płciowych?

Odpowiedź: To zależy od konkretnego hormonu.

I tak np. FSH i estrogeny badamy na początku cyklu w 3-5 dniu.

LH, testosteron i dihydrotestosteron badamy w okresie okołoowulacyjnym (czyli jak wcześniej wspomniałam, niekoniecznie musi to być 14 dzień)

Progesteron badamy natomiast w środku fazy lutealnej – dla cyklu 28-dniowego będzie do 21 dzień cyklu, dla dłuższych lub krótszych cykli, odpowiednio wcześniej lub później.

Te „wytyczne” dotyczą kobiet, które miesiączkują regularnie. W przypadku kobiet, które mają cykle nieregularne (tzn. są duże wahania między długością poszczególnych), dzień, w którym badamy stężenia poszczególnych hormonów nie ma znaczenia.

Uff, mam nadzieję, że dotrwałyście i że znalazłyście odpowiedzi na pytania, które Was nurtowały. Dajcie koniecznie znać, które odpowiedzi Was zaskoczyły.

Trzymajcie się i do popisania,

Asia

PS. Artykuł powstał na podstawie artykułu Reed B.G. i Carr B.R., The Normal Menstrual Cycle and the Control of Ovulation, Endotext 2018 LINK

Chcesz zmienić swoje nawyki żywieniowe?

Pokażę Ci jak to sprytnie zrobić dzięki mojej aplikacji. Kliknij, aby przetestować ją za darmo przez 3 dni

TESTUJĘ!

Leave a Reply

Your email address will not be published.